Sahaaya çıkmadan önceki son dakikalarda, Cumartesi akşamı tarihinin en çok lig golünü atan oyuncu olarak 199. Osasuna maçına çıkacak olan Ante Budimir, takım arkadaşlarını bir an durdurdu ve bu formayı giymenin ne anlama geldiğini söyledi. “Bu çok önemli,” dedi Budimir, soyunma odası – kutsal alanları – etraflarında sessizleşirken. “Bu formayı bugün boşuna giymiyoruz. O seçilmedi, biz de seçilmedik. Bu herhangi birine olabilirdi, herhangi birine. Şu bilince gidelim: sahada olmaktan, oynamaktan, ısınmaktan, benchten oynamaktan, ne olursa olsun minnettar olduğumuzdan. Erkekler, biz seçilmedik: biz değil, o da değil. Minnetle gidelim. Düşünmeden. Önümüzde muhteşem bir gün var.”
Bununla birlikte Osasuna’lı oyuncular odadan sola dönerek koridora çıktı ve orada kuzeyden rakipleri Athletic Club futbolcularıyla birleşti; birlikte küçük bir tapo olan San Fermin anıtının önünden geçip saaya indiler. Beyaz zambıkları taşıyor ve sırtlarında No 9, siyah bir kurdele ve Tenerife’li forvet Jesús de Miguel’in adı bulunan aynı beyaz formaları giyiyorlardı; beş gün önce saada çarpışma sonrası 30 yaşında hayatını kaybeden oyuncu. Neredeyse tam olarak aynı anda, batıda 2.000 kilometre uzakta, Tenerife kadrosu Santa Cruz’daki Heliodoro Rodríguez López’te sahaya çıkıyordu. Yanlarında kimse yoktu, beyaz forma yerine siyah takım elbiseler giyiyor ve bu hafta oynayacakları bir maç bile yoktu.
İki gün önce Tenerife, takım arkadaşlarının ailesinin geldiği küçük köy Navahermosa’ya, La Mancha’ya giderek “Demigol” dediği arkadaşının tabutunu taşıyordu. Cumartesi günü Granada’da olmaları gerekiyordu; bunun yerine, vedalaşmak ve saygılarını sunmak için adalarına, kendi sahalarına geri döndüler. Bu kez kamuya açık bir şekilde. Oraya da liriler konulmuştu, bir Tenerife formasıyla birlikte ve uçlardan birine sah kurulmuştu. “Hayatın ne kadar kırılgan olduğunu gördük,” dedi kaptan Enric Gallego, asla yeterli olamayacağını söylediği sözleri sunarken, yükü hepsi için taşıyarak. “Yolculuklara, galibiyetlere, mağlubiyetlere düşünüyoruz ve artık … birkaç gün önce bunu sizinle paylaştık. Sizinle geçmiş zamanlı konuşmak haksızlık. Bizden hiçbiri, yaşadığımız şeyi yaşamaya hazır değil.”
Tenerife’den Enric Gallego, Jesús de Miguel’e sunduğu armağan sırasında konuşuyor. Fotoğraf: Borja Suárez/Reuters
Kimse asla böyle olamaz. Bu haftaışın İspanya genelinde futbolcular, onların onlar olabilieceğini bilerek sahaya çıktılar. Budimir, takım arkadaşlarına bunu düşünmeleri gerektiğini, ancak çok düşünmemeleri gerektiğini söylemişti. De Miguel’in rol aldığı, başkaları için bir futbolcu olan oyuncular birliği, yarışmanın durdurulmasını istedi. Saygının bunu gerektirdiğini söylediler, lig onları dinlemediğinde bir yargıcın müdahalesini talep ederek. Ancak maçlar sürdü. Erteleilen tek maçlar Tenerife’yi içerenlerdi; kalecisi Jesús Owono, De Miguel’e çarpan Andorra; ve 16 yıl sonra ilk kez ikinci lige, ayrıca kendisi için ilk kez, 27 yaşında, ikinci lige düşürdükleri Castellón.
Sezonun bu haftasonu açtığı maçın arifesinde Sevilla teknik direktörü Luis García, beklemeleri gerektiğini düşündüğünü söyledi. Çok erken, çok taze, çok onların tarafındaydı. Orta saha oyuncusu Giorgi Kochorashvili bir önceki günü antrenmanda kaçırmıştı; eski Castell oyuncusu olan Kochorashvili, cenaze için izin istemiş, erken ayrılmış ve geç dönmüştü, aklı başka yerdaydı. Tabii ki yapabilirdi, García cevap vermişti, “insan olarak her şeyden önce insanız”. Ve sadece o değildi. García, Owono ile çalışmıştı—”iki mağdur yaratmayalım, yeterince yaşadık; o cehennette, kesinlikle” diye yalvarmıştı—ve şimdi şunu söylüyordu: “Benim kalecime benzer bir oyun varsa… kalecime ne söyleyeceğim?”
“Zamana ihtiyacımız var,” García demişti. “Düşünmemiz gerekiyor.”
Yine de oynadılar. Cuma akşamı Seville’den Pazar günü Madrid’e, her yerde stadyumlar aracılığıyla. Bu, bazılarına göre De Miguel’e saygı duruşunu göstermenin en iyi yoluymuş gibi bir önerme vardı ama kimse gerçekten bilmiyordu. “Onun ne isteyeceğini soramayız,” Mourinho, Madrid Valencia’ya gidip 3-0 kazandıktan sonra söyledi; Mestalla’da Tenerife’nin bayrağı yarı bayrak dalgalanıyordu. Belki de hiçbir şey istememiştir. “Asilan hiçbir dikkat istemedin,” Gallego söyledi, ama bu haftasonu aklında olan herkesin aklındaydı.
“Hümrımızda sonsuza kadar,” ligin satırı okuyordu. Birinci ve ikinci ligdeki her maçta ritüel tekrarlandı. Takımlar, onun adını taşıyan aynı beyaz formaları giyerek sahaya çıktılar. Çiçekler, biraz rahatsız bir şekilde, ortada dairesel alanda düştüğü yere konuldu ve çelenk etrafında toplanan oyuncular ve yetkililerle bir dakikalık saygı duruşu yapıldı. Cádiz-Oviedo önünde dururlarken, Tenerife merkezli hakem Marta Huerta de Aza’nın yanaklarından gözyaşları aktı. Stadyum ekranlarında De Miguel’in bir görüntüsü belirdi. Televizyon ekranlarında bir QR kodu: genç ailesi için, Tenerife eski oyuncusu Fran Sol tarafından kurulan, geride bıraktığı genç aile için bir yardım kampanyasına bağlantı.
De Miguel anısına Mestalla’daki bir dakikalık saygı duruşundan sonra Real Madrid’in Kylian Mbappé. Fotoğraf: Pablo Morano/Reuters
Oyun başladı, ardından hakemin mümkün olduğunca dokuzuncu dakikaya yakın bir anda yeniden duruldu: takımlar durdu, ekrana baktı, en güzel anlarını içeren bir video oynanıyordu. Her zaman izmesi kolay değildi ve bazıları izlememeyi tercih etti.
Sevilla’da taraftarların Antonio Puerta’nın sahada çöküp öldüğünü gördüğü, her maçta 16. dakikada hala alkışlandığı yerde Kochorashvili, kornişin yanında, gözleri bir yerde kayıp, zihni başka bir yerdedi. Espanyol’da 21. dakikada, 2010 Dünya Şampiyonluğu finalinde kazanan golü Andrés Iniesta’ya adladığı, ön sezon sırasında hayatını kaybeden kaptan Dani Jarque için alkışlandığı yerde, sırasıyla Castellón ve Tenerife’de takım arkadaşı olan Álex Calatrava ve Álvaro González, yıkılmaya yakındı. Metropolitano’da dokuzuncu dakikada yer hâlâ sallanıyordu, zamanlama uyumdan uzaktı: Giuliano Simeaz yeni golü atmıştı, bu yüzden Javier Alberola Rojas adlı hakem birkaç dakikanın geçmesini sağladı, anı seçti ve Diego Simeone da son anda durduğunda tribünlerde sessizliği yerleştirmesine yardım etti. Ardından yeniden başladılar, her ne kadar sürmeleri bekleniyordu.
Pamplona’da, Athletic ile 1-1 berabere kaldığı maçta son dakika golünü atan Alejandro Catena, arkasında De Miguel’in adı ve numarası olan bir Osasuna forması kaldırdı. Onların maçı, en çok yerinde olmayan hissi veren maçtı, dikkatin olması gereken yerden, olduğu yerden çekilmesi. Yerinde olmamak doğru olmazdı, Osasuna teknik direktörü Jagoba Arrasate, herkes gibi onun etkisinde kaldığını, maçın ayları boyunca bulduklarını sandıkları sakinliğin yeniden terk edildiğini belirtti.
Tenerife Piskoposluğu’ndan Eloy Alberto Santiago, Jesús de Miguel’e sunulan saygı sırasında konuşuyor. Fotoğraf: Borja Suárez/Reuters
Maçı oynadıkça, önlerinde olan bu büyük günden ve daha önce yaşadıkları tüm günlerden duydukları minnetle, Tenerife’deki anma töreni sürdü. Heliodoro stadyumu erken doldu; sekiz ve dokuz numaralı girişler hariç tüm kapılardan erişim sağlandı, çiçekler ve mumlarla doldu. De Miguel’in forması, kendisinin de bulunduğu çimlerin üzerine, bir yana lalelerle, üzerine ışık düşürülerek konuldu. Başka bir çelenk ise teknik bölme alanında yer aldı. Sahnenin kurulu olduğu uçta dev bir forma gerildi, konuşmacılar için bir kürsü hazırlandı. Bir haç tüm bunların üzerinde yükseldi. Personel ve oyuncular yaka rozetlerinde 9 numaraydı. Taraftarlar Tenerife formalarıyla geldi. Ve kanserden iyileşen, ardından gelen başkan ve kaptan Kirian’ın da içinde bulunduğu rakip Las Palmas’ın sarı formalarıyla. “İstediğim Kanaryalar bu,” dedi Tenerife’nin çoğunluk hissedarı Rayco García.
Saha üzerine kurulan koltuklarda Tenerife’nin oyuncuları ve De Miguel’in ailesi oturdu, gözleri yaşlıydı. Başpiskopos Eloy Alberto Santiago bir ayin yönetti. Kulübün başkanı ve çoğunluk hissedarı konuştu. María’nın, De Miguel’in dul eşinin, asla yalnız bırakılmayacağına söz verdi. Ayrıca, 14 aylık kızı Carla’yı evlat edineceklerini, iktisadi olarak 18 yaşına kadar destekleyeceklerini açıkladı. Gallego, ona hitap etti, futbolun aile anlamında bir şey ifade etmesi. “Bir gün geri dönüp babanın kim olduğunu görebileceğini, ona gurur duyan biri olabileceğini umuyorum; sadece futbolcu olduğu için değil, bir insan olarak: alçakgönüllülüğü, iyiliği için,” dedi.
Sesini tutmaya çalışarak, sesi kırarak kaptan takım arkadaşına, forvet ortağına, dostuna saygı duruşu yaptı. Var olduğu belli olmayan, kesinlikle orada olduğunu fark ettirmeye çalışmayan, ama her zaman orada olan bir insan türünden, dedi. Birini zorlamaktan çok uzak bir adam, dedi, arabası bozulduğunda antrenmandan eve yürüyerek evine giderdi, kimseyi araç ikramı için uğraştırmaktansa. Bu, ısrar ettiği gibi, pek de büyük görünmeyebilir, ama büyük bir şey söylüyor. “Bugün sadece oyuncudan bahsetmek istemiyoruz; senden bahsetmek istiyoruz, Jesús, formanın ardındaki insandan,” demişti. “Her maçın, her takımın üzerinde, gerçekten geride kalan insan ve bıraktığın etkidir. Ve sen çok özel bir insandın.”
Gallego, başpiskoposa yol verdi; tören Tenerife teknik ekibi önderliğinde yürütüldü ve etkinlik kapanırken önümüzdeki zorlu günler, dikkatin başka yerlere çekilmesi ve davulların çalmasıyla taraftarlar, her zamankinden çok daha anlamlı bir şekilde tanıdık bir marşı seslendirdi:
Kaybederken daha da güçlü şarkı söylemeliyiz
Bizi bırakanlar bile şarkı söylüyor, cennetten
Bu asla durmayacak
Sonsuza kadar şarkı söyleyeceğiz.”
Ardından Tenerife’li oyuncular ayrıldı. Pazartesi antrenmanları var ve gelecek hafta oynayacaklar.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔