Ana sayfa › Forumlar › Süper Lig & Türk Futbolu › Hakem Kararları, VAR Protokolü & Tartışmalı Pozisyonlar › Penaltıda kaleci çizgiden ne kadar ileri çıkabiliyor, hakem ne zaman düdük çalıyor? Kuralı tam anlamak istiyorum
Duygu Özdemir tarafından güncellenmiştir.
Ceren DumanSelam hocalarım, bir şey takıldı kafam. Bu sezon Amatörde hakemlik yapıyorum ve penaltı atışlarında sürekli ikileşip duruyorum. Kaleci çizgiden ne kadar öne çıkabilir, tam olarak nerede ihlal oluyor? Bazen 2-3 adım öne çıkıyor ama ben ‘ya biraz daha fazla olabilir’ diye geçip geçiyorum, üstelik maç sonunda oyuncular ‘kalecinin ayağı çizgiden çıktı, tekrarlatın’ diye tepki veriyor ama ben de ‘ya 5 cm daha çıksa ne olurdu’ diye kafamı kırıyorum.
Bir de VAR olayı var, profesyonel maçlarda ekranı izleyip pikselleri sayar gibi yapıyorlar. Amatörde tabii ki yok ama mantığını anlamak istiyorum. Kalecin ileri çıkması topun uçuş süresini ne kadar kısaltıyor, reaksiyon süresiyle top hızı arasındaki o denge nasıl bozuluyor? Bana kuralı sıfırdan, pratik örneklerle anlatırsanız çok sevinirim, hem hakemlikte hem de takımda kaleci arkadaşımı eğitmek istiyorum.
Reis selamlar, çok yerinde bir soru sormuşsun, bende de yıllarca bu konuda takıldı insan. Hemen mantığını açayım.
Önce kuralın özeti: IFAB’ın 14. maddesine göre kaleci, penaltı topa dokunana VEYA saldırgan vuruşu tamamlamaya kadar mutlaka çizgi üzerinde kalmalı. Yani tek izin verilen hareket yanlara doğru, ileri geri hareket YASAK. Amacı basit: saldırgan topa vururken kalecinin fiziksel avantajı (daha kısa reaksiyon mesafesi) olmasın, adalet olsun. İşte mesele tam burada, top hızı ile reaksiyon süresi dengesi.
Bir penaltı topu 100-110 km/h gidebiliyor, 11 metreden kale çizgisine ulaşması 0,4-0,5 saniye sürüyor. Kaleci 1 metre öne çıkarsa bu süreyi direkt kırıyor ve o 0,1 saniyelik fark profosyonel levelde golü belirliyor. Yani kuralı koyma sebebi tamamen bu biyomekanik dengeyi korumak.
Pratikte ne yapacaksın:
– Gözün kalecin ayak topuğa (toe) kısmında olsun, topuk değil. Topuk kalkarsa zaten ileri çıkmış demektir.
– ‘Ne kadar’ sorusunun resmi bir cm cevabı yok aslında, kural ‘çizgi üzerinde kal’ diyor, sıfır ileri hareketi bile ihlal. Yani 5 cm kuralı değil, sıfır kuralı. Amatorde gözünle ‘ayağı çizgiden kalktı’ dediğin an düdük.
– Topa ilk temas anında bak, vuruştan önceki hazırlık hareketiyle hafif kayma genelde affedilir ama net ileri atlama ceza.
– VAR mantığı: orada kalecin ayaklarının çizgi önündeki piksel pozisyonu ve hareket yönü analiz ediliyor, ‘net avantaj’ varsa repeat. Amatörde senin ‘gözlem + topa temas anı’ senin VAR’ın.
Küçük bir matris vereyim kafanda otursun:
Ayak durumu -> Karar
Toe çizgi üzerinde, topuk hafif kalkık -> Uyarı/sinirde, takip
Net ileri hareket (atlama/kayma) -> Düdük, repeat
Yana doğru hareket -> Serbest, devam et
Umuyorum işini görür, takımını eğitirken bu noktayı vurgula, kalecilerin çoğu ‘ben biraz öne geçsem olur’ sanıp başlıyor, o ilk adımı atmamaları lazım. Hayırlı düdükler 🙌
İçeriği 16 farklı kanalda paylaşın veya 12 yapay zeka modeliyle analiz edin.