Herkes bu döngüyü bilir. Performans düşer, sonuçlar bozulur. Şampiyonluk mücadelesi, son Şampiyonlar Ligi kontenjanını yakalamaya, ardından orta sıra mücadelesine dönüşür. Ya da umut verici bir başlangıç, endişe verici bir düşüşe, hatta küme düşmeyle mücadeleye evrilir.
Taraftarlar şikayet etmeye başlar. Medya, takımın ruhunun kayıp olup olmadığını sorgular. Oyuncular motivasyonsuz görünür. Bir zamanlar kaybolmuş olan soyunma odası nadiren yeniden bulunur ve çok az menajere onu yeniden bulma fırsatı verilir. Futbolda bir kriz, bir kez kabul gördüğünde, yalnızca tek bir yolla çözülür: menajerin kovulmasıyla.
Geriye dönüp bakıldığında, Michael Carrick’in görevden alınması, Manchester United’ın sezonun ilk haftasında Hull’a yenildiği andan itibaren muhtemelen kaçınılmazdı. Tıpkı Ruben Amorim’in Grimsby’deki yağmurlu bir günde taktik tahtasındaki manyetik sayacı kurcalarken kameralar tarafından yakalandığı an kaderinin mühürlenmiş olması gibi. Mauricio Pochettino için mesaj açık: Doğu kıyısında kötü bir performans sergilememek gerek.
Genel kanıya göre Carrick, United için ideal menajer olmasa da kulübün en büyük sorunları arasında pek de yer almıyordu. Peki onu kovmanın amacı neydi? Pochettino Pazar günü Anfield’da United kariyerine başlarken, herhangi bir menajer gerçekçi olarak ne başarabilir ki?
Kovma eylemi neredeyse ritüel haline geldi. Futbol kan kurbanı talep ediyor. Hasat, hasır adamı yakmadan nasıl garanti edilebilir? Crystal Palace, Pierre Sage’in kovulması olmadan nasıl kümede kalabilir? Eskiden menajer kulübü tanımlarken, oyuncuları alırken, taktikleri belirlerken ve atmosferi oluştururken bu mantıklıydı. Menajerlerin mesih gibi görüldüğü dönemde, onları kurban etmenin ardındaki mantığı anlamak için temel teolojide küçük bir değişiklik yeterliydi.

Mauricio Pochettino – Michael Carrick’ten çok daha enerjik ve karizmatik bir figür – Tottenham’da Şampiyonlar Ligi başarısı elde etmişti. Fotoğraf: Matthew Childs/Action Images/Reuters
Ancak günümüzde menajerler, en azından Premier Lig kulüplerinin çoğunda, daha geniş bir yapının parçasıdır. Antonio Conte, Spurs’teki krizlerinden birinde, yönetici katmanlarıyla karşılaştırıldığında bu kadar az gücü varken kulübün genel geleceğiyle ilgili soruları yanıtlamasının pek de anlamlı olmadığını belirtmişti. Neden transfer direktörü, sportif direktör veya başkan yerine menajer kovuluyor?
Bunun cevabı belki de İngiliz menajer anlayışının ortaya çıkışına dayanıyor; bu anlayış 1930’larda başladı ve Matt Busby, Bill Shankly, Don Revie ve Brian Clough’un savaş sonrası altın çağında zirveye ulaştı. Barney Ronay’in The Manager adlı eserinde belirttiği gibi, menajerin bu kadar öne çıkan bir figür haline gelmesinin en azından bir nedeni, yönetimin suçlanacak talihsiz, solgun yüzlü birini saha kenarında bulundurmasının kullanışlı olmasıydı. Birkaç dahi istisna dışında menajer, esasen pratik bir günah keçisiydi.
Peki bu kurban etme eylemi işe yarıyor mu? Futbolun ilk veri uzmanlarının temel inanışlarından biri, yeni menajer etkisinin bir efsane olduğuydu. Bir kovmanın ardından formun düzelmesi, aslında ortalamaya dönüşten başka bir şey değildi. Bu mantıklı görünüyor: Takımları oyuncular oluşturur ve onlar da maliyetle belirlenir. Ligdeki konumu belirleyen en büyük tek faktörün maaş bütçesi olduğuna dair bolca kanıt var.
Yine de yeni menajer etkisinin gerçekten var olduğuna dair kanıtlar da mevcut. Futboldaki ilk veri analizlerinin çoğu, ilgili kişilerin insan olduğunu ve durumlara duygusal olarak tepki verdiğini göz ardı etti. Ancak daha yeni çalışmalar, kulüplerin yaklaşık dörtte birinde hiçbir iyileşme yaşanmasa da, yeni bir menajerin ilk beş maçında maç başına puanlarda %41’lik bir artış olduğunu gösteriyor. Bu etki yaklaşık 10 maç sonra azalsa da.
Bu durum sezgisel olarak doğru geliyor ve kolayca açıklanabilir. Baskı altındaki bir menajer çatışmacı hale gelebilir, gerçek ve hayali düşmanlara saldırabilir, özgüveni azaldıkça mantıklı karar verme yeteneği bozulabilir ve bu da bir çöküş döngüsü yaratır. Onu değiştirmek bu döngüyü kırar ve psikolojik bir sıfırlanmaya olanak tanır.
Her şeyin sonsuz derecede incelendiği bir dünyada, yeni bir menajer takımı daha az öngörülebilir kılmalıdır. Elbette, ilk analizlerin de belirttiği gibi, performanslar zaten ortalamaya dönüşün bir parçası olarak düzelebilirdi. Ancak formdaki bu artışın ne kadar sık menajerin değişimiyle aynı zamana denk geldiği ilginçtir.

Antropologlar, United’ın neden bu kadar sık menajer değiştirdiğini henüz tam olarak belirleyemedi, ancak suçlamayı başka yöne çekme eğilimi var gibi görünüyor. Aynı zamanda bunun bir rutin haline geldiği, bir zamanlar var olan nedenlerin zamanla unutulduğu da anlaşılıyor.
Futbol kan kurbanı talep ediyor. Crystal Palace, Pierre Sage’in kovulması olmadan nasıl kümede kalabilir? Fotoğraf: Paul Childs/Action Images/Reuters
Menajeri kovmak, kulübün sezonun birkaç ayı içinde yaptığı bir şey haline geldi; bu ritüel artık modern Cadılar Bayramı geleneklerinin Halloweén’in Hristiyan anısına olan kökenlerinden olduğu kadar orijinal amacından da kopmuş durumda.
Pochettino’nun gelişi yardımcı olacak mı? O, Carrick’ten çok daha enerjik ve karizmatik bir figür. Carrick’in bu sezonun büyük bir bölümünde “ölü adam yürüyüşü” yapması, oyuncuların onu uzun vadeli bir menajer kadar ciddiye almamasına veya United’tan ayrılmayı düşünmeye başlamasına neden olmuş olabilir.
Ancak bu, altı önceki menajer döneminde toplanmış, uyumsuz bir kadro yığını olmaya devam ediyor. Eğer bu oyuncuların çoğuna uygun bir oyun tarzı varsa, bu henüz ortaya çıkmadı.
Pochettino’nun, sürekli olarak hızla geçiştirilen bir takıma Tottenham dönemindeki kondisyon seviyelerini aşıtmak için zamana ihtiyacı olacak. Belki de onları tutarlı bir oyun düzenine sokmak daha da uzun sürecektir. Muhtemelen beş veya altı yeni transfer (ve en az o kadar ayrılma) gerekecek. Belki de en zor olanı, kulübün tüm kültürünü yeniden şekillendirmek olacak ki bu da bir sahiplik değişikliği olmadan mümkün olmayabilir.
United’ın Carrick dönemindeki son iki maçında iki gol geriden üç kez geri dönmesi göz önüne alındığında, bunlar olağan koşullar değil: Baskı altındaki menajerler nadiren böyle bir direniş ilham verir ve taraftarlar asla ona karşı dönmemişti. Bu anlamda, toksik bir atmosferin ortadan kalkmasıyla gelen anlık fayda olmayacak.
Yine de Pochettino döneminde bir tür toparlanma muhtemel, en azından olumsuz bir döngünün kırılmış olması nedeniyle. Soru, bunun ne kadar süre devam edebileceği.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Yorumlar