İçeriğe geç
Atletizm

Sarah Hueniken’in Dağ Topluluğuna Kalıcı Katkısı

Can Eren·
Sarah Hueniken’in Dağ Topluluğuna Kalıcı Katkısı

Dağcılıkta bir kaza her şeyi değiştirebilir. Dünya çapında tanınan dağcı Sarah Hueniken bunu bizzat biliyor. Şimdi ise dağcıların bu tür kazaların ardından yaşayabilecekleri travma ve kayıplarla başa çıkmalarına yardımcı oluyor. Hueniken, Banff Centre Dağ Filmi ve Kitap Festivali tarafından 2026 Summit of Excellence Ödülü’ne layık görüldü.

Banff’de Sarah Hueniken ile otururken pencerenin ötesindeki dağları taze kar kaplamıştı. Zirveler ve ormanlar kışın durgunluğuna bürünmüş, tanıdık hatları karla yumuşamıştı. Çok da uzak olmayan bir yerde Hueniken’in evi bulunuyordu. Burası onun dağlarıydı. Onlarca yıl boyunca burada buz ve kayalar üzerinde kendini sınayan, insanları alpin bölgelere yönlendiren ve dağlarda bir hayat kuran biri olarak bu yerlerle derin bir bağ kurmuştu.

Hueniken, M11, M12, M13 ve M14 zorluk derecelerine sahip rotaları tırmanan ilk Kuzey Amerikalı kadın oldu. 2013’ten 2015’e kadar üç yıl üst üste Kuzey Amerika Buz Tırmanış Şampiyonası’nın zorluk kategorisini kazandı, dünya çapında ilk tırmanışları gerçekleştirdi ve sertifikalı bir alpin rehber oldu. Ayrıca on yıldan fazla bir süredir kadınlara kaya, buz ve alpin rotalarda tırmanmayı öğretiyor.

Bu yılki Banff Centre Dağ Filmi ve Kitap Festivali’nde 2026 Summit of Excellence Ödülü’nü aldı. O, takdir peşinde koşan biri değil.

“Spot ışıkları ya da ödüller peşinde değilim. Beni motive eden şey bu değil,” diyor. “Ama tanınmak gerçekten hoş.” Ödülün onun için ne anlama geldiğini sorduğumda tek bir kelimeyle cevap veriyor: “Topluluk.”

Bu cevap, dağcılık kariyerini zorlu kişisel hedeflerle inşa etmiş, ancak hayatı altüst olduğunda yalnızlığın ne demek olduğunu da bilen birinden geliyor. “Arkalarında insanları olmayan birini hayal bile edemiyorum,” diyor. “Benim arkamda insanlar vardı ama yine de bunu kabullenmek benim için zordu. Ancak bunu başardığımda, topluluğumun hayatımın en zor zamanını atlatmama yardım ettiğini hissettim.”

Bu deneyim, dağ faaliyetleriyle bağlantılı travma ve kayıplarla mücadele eden insanlar için bir akran destek organizasyonu olan Mountain Muskox’un şekillenmesine yardımcı oldu.

Dağcılık, Hueniken’in başka yerlerde ulaşmakta zorlandığı bir şeyi ona sağlıyor. “Benim için anın içinde olmanın tek yolu, bir şeye tamamen dalmak. Dağcılık da bana tam olarak bunu veriyor: tam dalgınlık, tam konsantrasyon, tam odaklanma,” diyor.

Hâlâ hedeflere ulaşmak istiyor, ancak motivasyonları değişti. Eskiden onu iten dereceler ve karşılaştırmalar yerini daha kişisel bir soruya bıraktı: Bunu yapabilir miyim? “Hâlâ bir şeyler başarmak istiyorum. Yapıp yapamayacağımı bilmek istiyorum. Ama ‘Ben bunu yaptım, sen yapamadın’ demek için değil. Bu hiç de bir karşılaştırma değil.”

Hırsın acıyla nasıl iç içe geçebileceği konusunda açık sözlü. Gençken bazen sadece bir şeyler hissetmek için zorlu deneyimler aramış. “Sanırım insan hissetmek için tehlikeli durumlara bile girmiş olabilirim. Muhtemelen bu yüzden yapıyoruz bunu.”

Sarah Hueniken’in Dağ Topluluğuna Kalıcı Katkısı

Sarah Hueniken, Haffner Creek’te

Rahatsızlıkla olan ilişkisinde çarpıcı bir çelişki var. Dağlar ona aradığı anı yaşatıyor, ancak bazen işleri gereğinden daha zor hale getirdiğini de kabul ediyor. Kendi ifadesiyle, “Gerçekten rahatlayabilmek için önce acı çekmem gerekti.” Bu, yıllarca kendini zorlu yerlere itmiş ve hâlâ bu deneyimden acı çekmeden keyif almayı öğrenen birinin dürüst itirafı.

Sarah’ın zorlu tırmanışlara olan ilgisi devam ediyor, ancak deneyim dağlardaki belirsizliği ortadan kaldıramıyor. 2020’de Waiparous bölgesinde kendine olağanüstü bir hedef koydu: Cryophobia, Nophobia ve Hydrophobia adlı üç buz tırmanışını birleştirmek. Ekibi, onu destekleyerek hızla bir tırmanıştan diğerine geçmesini sağladı. Son tırmanışın tek bir bölümü dışında hepsini tamamladı; ancak bir su sızıntısı ilerlemesini durdurdu.

“Bu, aklıma gelebilecek en imkansız hedefti ve o zamanlar bunu başarmak için hiçbir hazırlığım yoktu,” diyor. “Ama etrafımda harika bir ekip olduğu için bu bana ekstra bir güç verdi. Takım etkinliklerinin beni daha çok motive ettiğini fark ettim.”

O gün aynı zamanda, yapacak pek bir şeyi kalmadığını düşündüğü bir anda ne kadar fazlasını yapabileceğini de gösterdi. “Bu, aslında sandığımdan çok daha fazlasını yapabildiğimi fark etmemi sağladı. Uyumamış ve iyi antrenman yapmamış olsam bile, gerekirse kendimi zorlayıp başarabilirim.”

Kahkahası ve direnci hemen fark ediliyor. Hâlâ kendini sınamak istiyor, ancak artık yanında olan insanlar da bu başarının önemli bir parçası haline geldi.

Hueniken on yıldan fazla bir süredir kadınlara tırmanmayı öğretiyor. Çocukken kadınların erkekler kadar güçlü olabileceğine dair özgüven eksikliğini hatırlıyor. Erkeklerle rekabet etme zorunluluğu hissetmiyordu; sadece kadınların da aynı fiziksel potansiyele sahip olduğuna inanmamıştı. Günümüzdeki genç kadınların farklı bir tutum sergilediğini görüyor.

“Genç kadınların kendilerine daha çok güvenmesi, daha dik durması ve her şeyi başarabileceklerini bilmeleri beni çok mutlu ediyor. Ben o bilgiyle büyümemiştim. Onu kendim bulup genişletmek zorunda kaldım.”

Kadınların tarihsel olarak daha az fırsata ve dağlarda daha az zamana sahip olduğuna inanıyor, ancak tırmanış derecelerindeki farkın ne kadar hızla kapandığını da vurguluyor.

“Geçmişte kadınların yeterli fırsatı ve dağlarda bu işleri yapacak zamanı yoktu. Kesinlikle aynı fırsatlara sahip değillerdi. Ama günümüzdeki kadın tırmançılara bakınca, erkeklerin tırmanış derecelerine ne kadar hızlı yaklaştıkları çok açık.”

Genç tırmançıların şimdi üzerinde durduğu kadınların bir parçası olduğunu ima ettiğimde, bu övgüyü kabul etmekten çekiniyor.

“Umarım birine küçük bir destek olabildim,” diyor. “Bu daha çok, ‘Hey, gel bu işi yapacak ekibe katıl’ demek gibi bir şey. Ve sonra, ‘Vay canına, sen bunu daha da iyi yapacaksın. Harika!’”

Kadınların kendilerini zorlamaları için fırsat bulmalarını istiyor ve onlar kendisinden daha fazlasını başardığında mutlu oluyor. Canmore’da kendi yaş grubundan, hâlâ zorlu kaya tırmanışlarına katılan ve birbirlerini daha zorlu şeyler denemeye teşvik eden bir kadın grubu var. Elli yaşlarında olmasına rağmen kendini sınama yolculuğunu bitirdiğine dair bir izlenim yok.

2019’da Hueniken, yakın arkadaşı Sonja Findlater’ı bir çığ kazasında kaybetti. Bu kayıp, dağlarla olan ilişkisini değiştirdi ve bunu öğrendiği bir ders olarak süslemiyor. “İlk başta tamamen yıkılmıştım. Dağlardan nefret ediyordum, öfkeliydim, kendimden ve beni oraya getiren her şeyden nefret ediyordum. Keşke hepsini silip atabilsem.”

Sonja’nın onun sonraki başarılarıyla gurur duyup duymayacağını sorduğumda basitçe, “Elbette,” diyor. Hueniken arkadaşını cömert, şefkatli ve sevgi dolu biri olarak tanımlıyor. Ancak ardından, düzenli bir sonuca izin vermeyen bir dürüstlikle konuşuyor.

“Her şeyi değiştirip o olayın yaşanmamasını ve bunun yerine birkaç yılını kaybetmeyi tercih eder miydim? Evet, anında. Ama bunu geri alamam.”

Hayatın artık farklı olduğunu kabul etmek ve bu farklılıkla yaşamayı öğrenmek zorunda kaldı. Acının kaybolduğunu iddia etmiyor.

“Bu sürecin en büyük kısmı, o olayın yaşandığını ve hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığını kabul etmekti. Hayat farklı ve benim de farklı olmam, o yönde ilerlemem gerekiyor.” Pencereden dışarı bakarak devam ediyor: “…ve geçmişte takılıp kalmamak, o olayın yaşandığını kabullenmek. Uzun süre içinde debelenmemek, çünkü bu yaşamana izin vermez.”

Öğrendikleri, bir kaza sonrası hayatta kalan veya hayatını kaybeden dağcıların tepkilerini nasıl gördüğünü değiştirdi. Ne yanlış gittiğini anlamak için doğal bir istek var. Dağcılar kararları inceliyor, hataları belirliyor ve başka bir trajediyi önleme umuduyla dersler paylaşıyor. Hueniken bu dürtüyü anlıyor. Ancak aynı zamanda bu bilgilerin daha erişilebilir hale getirilmesi için de çalıştı.

Avalanche Canada’nın Buz Tırmanış Elçisi olarak güvenlik farkındalığı videoları ve web seminerleri oluşturdu ve Grant Statham ile birlikte Buz Tırmanış Çığ Atlası’nı hazırladı. Bu atlas, Rocky Dağları’ndaki popüler buz tırmanış rotalarının etrafındaki çığ riskli arazileri belgeliyor ve dağcıların (ve dağ topluluklarının) tehlikeleri daha iyi anlamasına yardımcı oluyor.

Hueniken için kazalardan ders çıkarmak ve güvenliği artırmak hayati önem taşıyor. Ancak endişesi, bu analizlerin kazayı yaşayan kişinin kendisi pahasına yapılması.

“Birisi kazadan döndüğünde, diğerlerinin ilk yaptığı şey ‘Bundan ders çıkaralım’ demek oluyor,” diyor. “Bu işten çıkarabileceğimiz tüm dersleri alıyoruz ki başkasının başına gelmesin.”

“Ama bu süreçte o kişiyi topluluktan ayırıyor. Çünkü o kişi, ne yapmamak gerektiğinin bir örneği haline geliyor. Hata olarak görülüyor. Bu yüzden, her zaman ‘Bundan ders çıkaralım’ düşüncesi öne çıktığında, kazayı yaşayan kişinin bu topluluğun bir parçası olduğunu hissetmesi ve desteklenmesi çok zor oluyor.”

Ayrım önemli. Dağcılar kazalardan ders çıkarmalı, kararları incelemeli ve dağ tehlikeleri hakkındaki bilgilerini artırmalı. Ancak analiz, özellikle olay yerinde olmayanların geriye dönük bir kesinlikle kararları yargılaması durumunda, şefkati gölgede bırakabilir. Travma yaşayan dağcı sadece bir uyarı hikayesi değil; bir zamanlar en çok ait hissettiği topluluğa ihtiyaç duyabilecek bir insan.

Hueniken, dağcıların bir kaza sonrası ne olduğunu yeniden düşünmelerini istiyor, çünkü sonuçlar sadece fiziksel değil. “Elbette dağlarda kaza yapmak güvenli değil, ama duygusal olarak dağ topluluğumuzda bir kaza yaşamak da güvenli değil.”

“Bir zamanlar bu topluluğun bir parçası olan birinin aniden yargılanmaya başladığında ne kadar yalıtıldığını anlatıyor,” diyor. “Bu topluluğa ait hissetmek bizim için çok önemli. Çünkü dağları bu yüzden seviyoruz: benzer düşüncedeki insanlarla birlikte olmak ve bu işleri yapacak becerileri kazandığımız için kendimizi güçlü hissetmek.”

Sonra bir kaza oluyor ve her şey değişiyor. “Ve aniden, kazayı yaşadığımız için diğer tarafta kalıyoruz. Herkes olayı analiz ediyor, neyi yanlış yaptığını ve neyi yanlış yaptığını anlatıyor. Bir anda dışlanıyorsun.”

Dağcıların hataları görmezden gelmelerini veya daha iyi kararlar arayışından vazgeçmelerini istemiyor. Ancak sonuçlarla yaşayan insanı hatırlamalarını istiyor.

Mountain Muskox, bu anlayıştan doğdu. Organizasyon, dağ faaliyetleriyle bağlantılı travma ve kayıplarla mücadele eden insanlar için rehberli akran destek grupları sunuyor. Bow Valley’de başladı ve Batı Kanada’ya yayıldı.

İsim, muskoksalarının tehdit altında gençlerini ve zayıfları korumak için bir daire oluşturmasından geliyor. Bu, Hueniken’in organizasyonun sunmasını istediği şeyi yansıtıyor: insanların yalnız bırakılmadığı, destek bulduğu bir alan.

Mountain Muskox, bir kazayı araştırmak veya kimin hatalı olduğuna karar vermek için değil. İnsanlara, dağlarla olan bağlarını anlayan başkalarıyla birlikte yaşadıkları deneyimler hakkında konuşabilecekleri bir destek ağı sunuyor. Gruplara dönenler, başkaları için de bir akran destek kaynağı haline gelebiliyor.

Hueniken için en büyük keşiflerden biri, bir kazanın etkisinin kişinin profesyonel statüsüne veya dağ deneyimine bağlı olmadığı.

Sarah Hueniken’in Dağ Topluluğuna Kalıcı Katkısı

Mountain Muskox İmmersion grubu

Bir grubun sorumlusu olan bir rehber ile kendi tutkularını takip eden bir amatör dağcı, bir kazanın sonuçlarını derinden yaşayabilir. Sorumluluk ve bunun getirdiği duygusal yük sadece ücretli karar vericilerle sınırlı değil.

İlginizi Çekebilir: Yapay Zeka Güç Antrenmanı Planları Zamanınızı Boşa Harcıyor mu? Bir Koç Değerlendiriyor →
Kaynak: GrippedKaynak yazarı: Dave Barnes
💬 Topluluk Masası & Tartışma

Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.

Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Google Tercih Edilen Kaynak
Google'da bizi favori kaynaklarınıza ekleyin
Son dakika gelişmelerini ve yeni haberleri Google Keşfet'te anında görün
Google'da Takip Et

Yorumlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ağ Bağlantıları:Aksiyon Kamerası • Sağlıklı Yaşam • Futbol • Akıllı Saat • Ayakkabı
\n\n