Penaltıda kaleci çizgiden ne kadar ileri atlayabilir, VAR nerede kesiyor? Bugün kafamı kurcalayan konu

[İlker Eren]

Arkadaşlar merhaba, geçen akşam maç izlerken bir mesele kafama takıldı da yazmak istedim. Penaltı atışlarında kaleci hep çizgiden öne atlıyor, topa ulaşmak için kendini uzatmadan önce bir hamle yapıyor. Bazen çok ileri çıkıyor sanki ama hakem hiç bir şey demiyor, bazen de ‘ya’ diyor. Tam olarak ne kadar ilerisine izin veriliyor bu? 10 cm mi, 20 cm mi, yoksa gözle görülebilir her harekete mi ceza var?

Bir de şunu merak ediyorum: Kulüp maçlarında hakemler ‘çizgiden çıktı’ diye penaltıyı tekrarlatmaya çok hevesli değil gibi, ama büyük turnuvalarda VAR’ın ekrana bakıp el kaldırması ayrı bir şey. Bu işin arkasındaki kural gerçekten ne diyor? Teknik açıdan mesafe ölçümü nasıl yapılıyor, insan gözüyle mi yoksa bir sensör teknolojisiyle mi kararlaştırılıyor? Konuya hakim arkadaşlar varsa açıklar mı, biraz detaya da girebiliriz.

"[Kütüphane: Haftalık Koşu Hacmi: 45K | Pazar Uzun Koşusu | Asics Novablast 4] • [Notlar: Güncel]"

[Nihat Oral]

Reis selamlar, konu çok yerinde olmuş, bir sürü insanın aklından geçiren bir şey aslında. Kısaca özeti vereyim, istersen detaya gireriz.

Öncelikle temel kural şu: IFAB’ın 14. Kurallarında kaleci, penaltı topu vurulana kadar ayaklarının en az bir parçası kale çizgisiyle temasta olmak zorunda. Yani hem çizgi üzerinde hem de arkasında olabilir ama öne taşamaz. Bu kuralın mantığı da zaten şu: şutçu topu 25-30 m/s hızla vuruyor, kalecinin reaksiyon süresi ortalama 180-220 ms civarında. Bu aralıkta kaleci çizgiden 2 cm ileri kayarsa, topun çizgiye ulaşma süresi yaklaşık 0.07-0.09 s kısalıyor ki bu da gözle görünür bir %15-20 avantaj. Yani kuralın asıl amacı, kaleciye o reaksiyon avantajını aldırmamak.

Şimdi işin teknik kısmına girelim. İleri hareket için güncel maçlarda Goal Line Technology (GLT) denen sistemler kullanılıyor, bu sistem topun çizgiyi geçtiğini milimetrik ölçebiliyor. Kalecinin ileri çıkması meselesinde ise VAR operatörleri genelde 2 cm’yi bir eşik olarak alıyor. Yani kaleci 2 cm’den fazla öne kayarsa bu ‘goal line offence’ sayılıyor. Gol olmuşsa gol iptal ediliyor, olmamışsa penaltı tekrarlatılıyor. Buraya kadar net.

Ama şurada ince bir nokta var: yan hareket. Kaleci çizgi üzerinde sağa-sola kayarsa ve bu 10 cm’yi aşarsa teknik olarak ihlal sayılıyor ama pratikte çok nadiren cezalandırılıyor, çünkü bu daha çok denge kaybı ya da alışkanlıkla ilgili bir şey, net avantaj sağlamıyor. Bu yüzden hakemler genelde ileri hareketi takips更 dikkat ediyor.

Bir de o ‘büyük turnuvalarda daha titiz, kul maçlarında daha gevşek’ dediğin konu var, haklısın. Sebebi kalite standardı ve prosedür. Üst düzey organizasyonlarda sensör ve çoklu kamera açısı yeterli seviyede, VAR’ın kararı vermesi için yeterli veri var. Alt liglerde ya da amatörde ise hem sistem hem de hakemin pozisyon alma imkanı farklı, o yüzden gözlemle kararlaştırılıyor genelde. Orada işin inside’ı şu: hakemin ayak pozisyonunu arka plandaki çizgiyle karşılaştırması, yani perspektif hattı çok önemli.

Özetleyeyim: ilerde 2 cm eşik, yan hareket 10 cm ama nadiren ceza, kuralın temeli reaksiyon süresini sıfırlamak. Detay istersek GLT sistemlerinin hassasiyetine ya da belli maç örneklerine de girebiliriz.

"⚠️ İntihal yapmayınız; emeğe saygı gösterip alıntı yaptığınız yazar ve sayfayı tam belirtiniz."

[Yazar]

Yazılar