Serbest vuruşlarda duvarın 9 metre geride durması gerçekten uygulanıyor mu, hakem spreyi her seferinde kullanmak zorunda mı?

[Yunus Sarı]

Selam arkadaşlar, bir konuyu kafama taktım da net cevap bulamadım. Son maçlarda serbest vuruş kurallarını izlerken ilginç bir durum dikkatimi çekti: Bazen hakem spreyi çıkarıp yere çizgi çekiyor, bazen de hiç kullanmadan ‘9 metre geriden’ diye oyuncularını savuruyor. Bazen duvarın biraz yaklaşmasını görüp ‘ya şimdi faul mü?’ diye kafam karışıyor.

Aklımdaki asıl soru şu: Bu 9,15 metrelik mesafe gerçekten zorunlu bir kural mı, yoksa hakemler kendi istedikleri gibi mi hareket ediyor? Spreyi kullanmak şart mı, kullanmazlarsa vuruş iptal mi olur? Özellikle spreyin olmadığı liglerde (örneğin bazı eski dönemlerdeki maçlarda) mesafeyi hakem gözle mi ölçüyormuş, onu da merak ediyorum. Konuyu iyi bilen, kuralları gerçekten takip eden kardeşlerim varsa biraz açar mı, çok merak ediyorum.

"⚠️ İntihal yapmayınız; emeğe saygı gösterip alıntı yaptığınız yazar ve sayfayı tam belirtiniz."

[Demir Çelebi]

Reis iyi yakalamışsın bu meseleyi, üstelik çoğu insanın kafasının karıştığı nokta burası. Önce sprey konusunu netleştireyim: Vanishing spray yani o beyaz köpük spreyi, FIFA 2014 Dünya Kupası’nda denedi, 2015’te de resmen kurallara girdi. Ama şunu bil ki sprey kullanmak ZORUNLU değil, bu bir ‘cihaz’ olarak eklenmiş ama hakemin işini kolaylaştıran bir araç. Yani sprey yoksa ne olacak? Hakem kendi gözle mesafeyi hesaplıyor, topun yanındaki bir referans (çeyrek alan çizgisi, kale direği gibi) ya da kendi adım ölçüsüyle 9,15 metrelik mesafeyi tahmin eder ve ‘geri çekilin, mesafe kalsın’ der. Bazen yanılır, bazen duvar yaklaşır, o zaman oyuncudan faul olur ya da hakem vuruşu tekrar pozisyon alır.

Asıl mesele 9,15 metre. Bu mesafe 1863’ten beri aslında var, yani çok eski bir ‘minimum savunma mesafesi’ prensibi. Mantığı çok basit: top ile duvar arasında o mesafe olursa, vuruş yapan oyuncunun topa dokunma veya duvara çarpma ihtimali düşer, böylece indirekt faul riski azalır ve oyun daha hızlı devam eder. Sprey işte tam da bu mesafeyi garantilemek için icat edildi çünkü gözle 9,15 metre tutturmak zor. Sprey varsa hakem topun durduğu noktaya kısa bir çizgi çeker, duvardaki en yakın oyuncuya ‘9,15 metre kal’ der ve mesafe otomatik netleşir.

Pratikte dikkat etmen gerekenler şunlar: (1) Sprey kullanılıyorsa, duvardaki oyuncu çizginin arkasına geçer ve mesafe otomatik sağlanır, yaklaşan oyuncudan direkt faul olur. (2) Sprey YOKSA, hakem gözle ölçer ve en yakın oyuncuya komut verir; o oyuncu komutu dinlemezse yine faul. (3) Mesafe tam 9,15 değilse ama ‘çok yakındır’ denilecek kadar yakınsa hakem genellikle vuruşu tekrar pozisyon alır, anında faul vermeye çalışmaz. Yani sprey kullanılmaması vuruşun geçersiz olduğu anlamına gelmez, sadece mesafe tahmini daha belirsiz olur. Umarım kafandaki sorulara cevap olmuştur, takipte kalalım.

"DOI: 10.1016/birspor.2026.18271 | Hakemli Literatür Taraması"

[Yazar]

Yazılar