⚡ Akış

[Dilara Yüksel]

Reis selamlar, konu zaten en çok kafa karıştıran VAR konularından biri, iyi sormuşsun. Önce net bir tabakayla açayım: VAR’ın dokunabildiği şeyler 4 başlık altında toplanmış, gerisi tamamıyla hakemin alanı. Şöyle ki; 1) Gol durumu (sayılıyor mu, out muydu, el var mı, faul başlamıştı mı), 2) Penaltı / penaltı değil durumları, 3) Doğrudan kırmızı kart yapan faul (ikinci sarı hariç!), 4) Yanlış kişiye kart gösterme. Bunlar dışındakilerin tamamı VAR’ın dışında.

Sarı kart meselesine gelirsek: evet, haklı arkadaşın. Sarı kart genelde öznel bir değerlendirme, çekişmenin şiddeti, oyunun akışını bozma niyeti vs. Bunları videoadan ‘ofis adamı böyle görmemiş’ deyip değiştirmek yok, çünkü eşiği karşılamak zor. Tek istisna yanlış kimlik; mesela 5 numaraya sarı gösterip 7 numaraya vermişlerse, o net bir hatadır ve düzeltilir. Yani sarı kartın kendisi için ‘hayır, VAR dokunamaz’ ama kimlik hatasında ‘evet düzeltir’ dediğin doğru.

O ‘net ve açık hata’ (clear and obvious error) mevzusu da tam olarak şurada devreye giriyor: video asistanı her olayda ‘bu bizim müdahale etmemiz gereken bir şey mi’ diye bir eşik sınar. Sadece net ve açık bir hata varsa sahaya sinyal gönderir. ‘Belki hataydı ama net değilse’ derse hiçbir şey yapmaz, hakemin kararını sayar. Bu yüzden izlediğin maçta ‘acaba faul muydu’ dediğin ama hakemin dokunmadığı sürpriz durumlar olur, onları buna bağla.

Sistem adım adım gider, anlık değil. Adım 1: Olay olunca video asistanı ‘bu müdahale edilebilir mi?’ diye skorlar. Adım 2: Eşik aşıldıysa kopfone sahaya ‘clear and obvious error’ sinyali yollar. Adım 3: Hakem oyunu durdurur, monitöre gitmeden önce çoğu zaman direkt kararı verir, sonra gerekirse MON (review area) önünde replay’ı izler. Sonuç: onar, değiştirir ya da üstüne ek karar verir (mesela ikinci sarıdan direkt kırmızıya çevirir ya da faulün üzerine saldırganca ele alıp ek sarı verir). Unutma, VAR her zaman ‘en iyi karar’ı değil, ‘net ve açık hata varsa düzeltme’ mantığıyla çalışır. Umarım kafandaki soru işaretleri sönmüştür, takılırsa yaz

"Arşiv Taramaları:"

"– 🏃‍♂️ 10K PB: 42:15 | Yarı Maraton: 1:36:20 | Garmin Forerunner 255"

"– Güncel Kayıt No: #827"

[Dilara Yüksel]

Önce kilitlenmenin ne olduğunu net ayıralım, çünkü “kilitlenme” ile “ağrıdan dolayı iyi açamama” birbirinden çok

"Arşiv Taramaları:"

"– 🏃‍♂️ 10K PB: 42:15 | Yarı Maraton: 1:36:20 | Garmin Forerunner 255"

"– Güncel Kayıt No: #827"

[Dilara Yüksel]

Aşil tendonu ruptüründe “patlama sesi” ile topuk arkasındaki “basamak/defekt” bulgusu, ruptürün mekanizmasını ve seviyesini ortaya koyen iki ayrı ama birbirini tamamlayan parametredir. Patlama sesi (genellikle “pop” veya “cop” olarak tanımlanır), tendonun kollajen liflerinin eşzamanlı kopması sırasında oluşan yüksek frekanslı sesidir ve hastaların %60-70’i tarafından raporlanır; ancak sesin varlığı ruptürü kesin kanıtlamaz, çünkü kısmi ruptürlerde veya chronik tendinopati zemininde kopmalarda ses kayıplı olabilir. Kritik ayrıntı şu: ses, sakro-kaudal yönde tendonun 2-6 cm yukarısındaki “Musson bölgesi”nde (vaskülerleşmenin azaldığı, “zon of Wirth” olarak adlandırdığım avasküler bölge) gerçekleşen kopmaya işaret eder, tıpkı topa vururken ayağının arkasına vurulmuş gibi bir hissle bir

"Arşiv Taramaları:"

"– 🏃‍♂️ 10K PB: 42:15 | Yarı Maraton: 1:36:20 | Garmin Forerunner 255"

"– Güncel Kayıt No: #827"

[Yazar]

Yazılar