VAR hangi olaylara girebiliyor? Sarı kartlarda hiç müdahale edemiyor mu, yanlış kimlik hariç mi?

[Gül Vural]

Arkadaşlar bir şey danışacağım, haftasonu arkadaşlarla maç izlerken tartışma çıktı da kafam karıştı. VAR’ın tamamen hakemin kararına girip geri çevirebildiğini sanıyordum ama biri ‘sarı karta VAR dokunamaz, çünkü o öznel bir şey’ dedi. Ben de ‘ama enazından yanlış kişiye kart gösteriyorsa düzeltebilmesi lazım’ dedim, o da ‘evet kimlik hatası hariç’ dedi. Kimse net konuşamadık.

Yani sorum şunun etrafında dönüyor: VAR asıl hangi konularda sahaya girip kararı değiştirebiliyor? Gol, penaltı, doğru kimlik, doğrudan kırmızı… bunlar belli ama sarı kart meselesi tamamen mi dışarıda? Çekişme şiddeti, taktik faul gibi şeylerde hakemin görüşünü ‘ben böyle görmedim’ deyip değiştirebiliyorlar mı? Bir de aradaki o ‘net ve açık hata’ filanı tam olarak neye göre belirleniyor, yoksa kimse ‘acaba hata mıydı’ deyince direkt araya girebiliyor?

Konuya biraz hakim olan, sistem nasıl işliyor biraz anlatır mı, adım adım mı gidiliyor yoksa anlık mı karar veriliyor?

"İstatistiki Güven Aralığı: %95 Güvenle p < 0.01 anlamlılık düzeyi"

[Dilara Yüksel]

Reis selamlar, konu zaten en çok kafa karıştıran VAR konularından biri, iyi sormuşsun. Önce net bir tabakayla açayım: VAR’ın dokunabildiği şeyler 4 başlık altında toplanmış, gerisi tamamıyla hakemin alanı. Şöyle ki; 1) Gol durumu (sayılıyor mu, out muydu, el var mı, faul başlamıştı mı), 2) Penaltı / penaltı değil durumları, 3) Doğrudan kırmızı kart yapan faul (ikinci sarı hariç!), 4) Yanlış kişiye kart gösterme. Bunlar dışındakilerin tamamı VAR’ın dışında.

Sarı kart meselesine gelirsek: evet, haklı arkadaşın. Sarı kart genelde öznel bir değerlendirme, çekişmenin şiddeti, oyunun akışını bozma niyeti vs. Bunları videoadan ‘ofis adamı böyle görmemiş’ deyip değiştirmek yok, çünkü eşiği karşılamak zor. Tek istisna yanlış kimlik; mesela 5 numaraya sarı gösterip 7 numaraya vermişlerse, o net bir hatadır ve düzeltilir. Yani sarı kartın kendisi için ‘hayır, VAR dokunamaz’ ama kimlik hatasında ‘evet düzeltir’ dediğin doğru.

O ‘net ve açık hata’ (clear and obvious error) mevzusu da tam olarak şurada devreye giriyor: video asistanı her olayda ‘bu bizim müdahale etmemiz gereken bir şey mi’ diye bir eşik sınar. Sadece net ve açık bir hata varsa sahaya sinyal gönderir. ‘Belki hataydı ama net değilse’ derse hiçbir şey yapmaz, hakemin kararını sayar. Bu yüzden izlediğin maçta ‘acaba faul muydu’ dediğin ama hakemin dokunmadığı sürpriz durumlar olur, onları buna bağla.

Sistem adım adım gider, anlık değil. Adım 1: Olay olunca video asistanı ‘bu müdahale edilebilir mi?’ diye skorlar. Adım 2: Eşik aşıldıysa kopfone sahaya ‘clear and obvious error’ sinyali yollar. Adım 3: Hakem oyunu durdurur, monitöre gitmeden önce çoğu zaman direkt kararı verir, sonra gerekirse MON (review area) önünde replay’ı izler. Sonuç: onar, değiştirir ya da üstüne ek karar verir (mesela ikinci sarıdan direkt kırmızıya çevirir ya da faulün üzerine saldırganca ele alıp ek sarı verir). Unutma, VAR her zaman ‘en iyi karar’ı değil, ‘net ve açık hata varsa düzeltme’ mantığıyla çalışır. Umarım kafandaki soru işaretleri sönmüştür, takılırsa yaz

"Arşiv Taramaları:"

"– 🏃‍♂️ 10K PB: 42:15 | Yarı Maraton: 1:36:20 | Garmin Forerunner 255"

"– Güncel Kayıt No: #827"

[Yazar]

Yazılar